Schokland

Thuishaven

In de weken achter ons hebben we ruim genomen een rondje Noordoostpolder gedaan. Ruim genomen langs Schokkkerhaven de zuidkant zeilende en dan naar het Ramsdiep, dan via de Kadoelen sluis langs Marknesse en Kraggenburg richting Blokzijl, voormalige Zuiderzeeplaatsen, maar dan Kuinre links laten liggen en door de mogelijkheden van de boot beperkt zoals de masthoogte richting het Overijsselse Giethoorn en Steenwijk en dan langs de Weerribben-Wieden naar de Friese Meren. Vandaar richting Sneek, Leeuwarden, Franeker, Harlingen, Makkum, Hindeloopen, Stavoren, Grou en Lemmer weer terug naar de Noordoostpolder, langs de westkust richting Urk en Ketelhaven. En zo hebben we we ons bewogen rondom de Noordoostpolder.

Thuishaven

Schokland

Vandaag zijn we de polder ingegaan, naar Schokland, eens een eiland in de Zuiderzee tussen Urk en Kampen, nu een bezienswaardigheid aangemerkt als zijnde Werelderfgoed door de Verenigde Naties.

Stenen zeewering bij Schokland

Schokland Knalland?

Wij begonnen onze wandeling bij de het bezoekerscentrum van de Gesteentetuin. Wat zullen we ervan zeggen? We dronken er een aardig kopje koffie uit een koffieautomaat. Een medewerker legde ons uitgebreid de rondwandeling uit. En zette voor ons een filmpje op over de wordingsgeschiedenis van Schokland, beginnende bij de oerknal … we zagen de dinosauriërs voorbij komen, vulkaanuitbarstingen en het uitvloeien van lava en het ontstaan van puimsteen, klimaatveranderingen en een ijstijd, opwarming en samenpersing van zandsteen tot steengrond, marmer en graniet, toen kwamen de sabeltijgers en nijlpaarden, er passeerden wat fossielen en hup, na verloop was daar dan Schokland! Wat zouden ze daar op Urk van vinden? Beetje overtrokken, vinden wij zelf, dat van die oerknal en Schokland. Het is Schokland, geen ‘Knalland’..!

Tastbare (kerk)geschiedenis

De kerk van Middelbuurt op Schokland, deel uitmakende van het Museum op Schokland.
Dit zijn de fundamenten van de kerk van Ens, en geworden een begraafplaats van oorspronkelijke bewoners van Schokland.

Maar nu serieus, één van de meer tastbare overblijfselen zijn volgens ons de funderingen van de kerk van Ens, aanschouwelijke verbeelding van een bescheiden Rooms-Katholiek kerkgebouw waarbij een stenen tafel mij aan een altaar doen denken. Dit fundament zou zijn geweest van het kerkgebouw rond 1300. Daaromheen liggen de fundamenten van een groter kerkgebouw maar met vergelijkbare contouren, gedateerd rond 1500. Tot het jaar 1717 is dan de kerk van Ens als zodanig in gebruik, en wel als hervormde (protestante) gemeente. Maar dan te weten dat de kerkfundamenten momenteel fungeren als kerkmuren rond de plek waar de resten van oorspronkelijke bewoners van Schokland een laatste rustplaats hebben gevonden. Bizar, maar sinds 1940 werden er menselijke resten voor onderzoek bewaard aan de Universiteit van Amsterdam, zoekende naar de oer-Germaan zoals er ook menselijke resten van bewoners van Urk daar werden gehouden. Zowel van de Urkers als van de Schokkers zijn de menselijke resten teruggegeven, om eerbiedwaardig begraven te zijn waar zij thuis horen: in de aarde van Urk en Schokland. Afgedekt met een gedenksteen in het midden van de kerk.

Schokland als vissershaven

De voormalige haven van Emmeloord, een ander aansprekend beeld van het eiland in de polder.

Net als Elburg, Harderwijk en Spakenburg, Volendam en Marken en Urk en Lemmer zal ook Schokland een vissershaven zijn geweest. Maar de vis zal niet alleen voor eigen consumptie zijn geweest, de vis zal ook naar het vaste land zijn gebracht, naar Kampen en naar Amsterdam zo stel ik mij voor. Maar de haven van Schokland zal ook een vluchthaven zijn geweest, voor schepen die wegens harde wind niet tegen storm en stroom konden opkomen of om bij windstilte af te wachten en niet terug te drijven richting Kampen of de het Oudemirdumer Klif. De vuurtorens en de misthoorn van Schokland zullen de zeelieden van weleer de weg hebben gewezen naar de grazige weiden en de rustige wateren van Schokland.

Fundament vuurtoren van Ens aan de zuidzijde van het voormalige eiland Schokland.
Het vuurtorenwachtershuis en de vuurtoren aan de voormalige haven van Emmeloord, de noordzijde waar ook een misthoorn kon worden gehoord.

Grazige weiden

Maar over grazige weiden gesproken, prachtige koeien grazen er op Schokland, die zich tegoed doen aan het droge gemaaide gras. En zo liepen wij het voormalige eiland Schokland in zijn geheel rond, beginnende aan de oostkant richting het noorden, dan langs de westkant helemaal naar de zuidkant waar we ook even stil stonden bij het fundament van het lichtbaken, en dan weer terug naar waar we begonnen waren. Ons rondje Schokland. Om het rondje Noordoostpolder compleet te maken.

Koeien op Schokland
Een ‘Combine’ leerden we vroeger op school. En omdat zulke landbouwwerktuigen zo duur waren sloten de agrariërs een coöperatie. Om samen een ‘Combine’ te kunnen gebruiken. Zo is het mij verteld op de lagere school.

Deze post heeft een reactie

  1. Best boeiend die geschiedenis van Schokland.
    Niet van de prehistorie ,maar van de laatste 300 jaar.
    Ma

Geef een reactie

Sluit Menu