Kogel door de Kerk

De kogel is door de kerk

Dat is een Nederlands gezegde, wat betekent dat er een doorslaggevende beslissing is genomen. Vergelijkbaar met de uitspraak dat er ‘een knoop is doorgehakt’ maar dat betekent eerder ‘er is geen weg meer terug’, de knoop in een touw die blokkeerde is eraf gehakt, het touwwerk krijgt de vrije loop, wat eraan vastzit valt. Maar ‘de kogel is door de kerk’ betekent dat er een grens is overschreden, want een kerk beschieten, een heilig huis bekogelen, dat gaat ver en raakt in het hart.

Kogel door de kerk …

Zo was de kogel in de Haarlemse St. Bavokerk, afgeschoten tijdens het beleg van Haarlem ook bedoeld, om de predikant die zo zijn gedachten had over de Spanjaarden ‘in het hart’ te raken. We schrijven het jaar 1573. De kogel was, zo wordt verteld, van buitenuit door de kerkramen heen geschoten, had de predikant gemist en was blijven steken in de kerkmuur.

De kogel was door de kerk, hoe erg kun je het maken. Literair zou gezegd kunnen worden dat het gewoon goed klinkt, kogel door de kerk, de eerste letters van de woorden rijmen, maar de betekenis die is er niet minder om, een godshuis bekogelen of bekladden, een gebedshuis beschieten raakt wat hoog en in ere wordt gehouden en heilig wordt geacht. Een godshuis raken raakt het hart van een samenleving.

Grote of St. Bavokerk te Haarlem

Of de kogel in de kerkmuur nu echt dé kogel is geweest die door de kerk is gegaan, en of de plaats waar de kogel in de muur zit echt dé plaats delict is, dat blijft de vraag. Toch is het een heftig indringend monument om bij stil te staan, de kogel door de kerk, dat doe je niet, dat gaat te ver. Want een kerk is een plaats waar een mens zich geraakt mag weten door wat groter is dan zichzelf.

Geef een reactie

Sluit Menu