Zeehelden en zeilvrienden

De zeezeiler weet dat een boot meer is dan een in het water drijvend ding. De gemiddelde watersporter kan zich ook verliezen en vinden in alles op, aan, in en onder zijn scheepje. Maar voor de zeezeiler is het schip alles in één. Iemand zei eens: ‘Een ieder meent zijn pieremagochol een jacht te zijn’. Maar zelfs het meest bescheiden zeilbootje is een samenvoegsel van stroomlijn en windspel, van beteugelde krachten en de kans biedend tot achter laten van de vaste wal. Bij een compleet uitgerust zeiljacht is dat niet minder: hydrodynamica, aerodynamica, electrotechniek, electronica en mechanica, materialen als hout, polyester, aluminum en RVS, en niet in de laatste plaats de kunst van het varen, manouvreren en navigeren, het komt allemaal samen in één geheel. Maar een schip is zo zeewaardig als haar bemanning. Zeilhelden weten er alles van.

Henk Bezemer

‘De zee ruist, een breker gromt, de boot schudt de waterdruppels van haar rug onder een stralende zon. Ik sta op het punt een nieuwe era binnen te gaan.’

Uit het voorwoord uit ‘Avalon’ van Henk Bezemer. (1946 – 2016).

Al van jongs af aan hebben wij het tijdschrift ‘Zeilen’ gelezen dat onder verschillende namen is uitgebracht. Als maandblad ‘Zeilmagazine’ en als ‘Zeilsport’ en tot op heden als ‘Zeilen’. Als redacteur en watersportjournalist is Henk Bezemer is betrokken geweest bij het tijdschrift ‘Zeilen’ zoals dat vanaf 1985 verschijnt. Maar ook als zeiler en avonturier heeft Henk Bezemer zijn sporen nagelaten, door zijn persoonlijkheid, zijn vakkennis over de zee en zeemanschap en door zijn zeilervaringen weergegeven in het maandblad ‘Zeilen en met name het boek ‘Vier Zomers Zeilen’. Waarin de zeiltochten worden beschreven met een Waarschip 570, een voor oceaanreizen aangepaste hechthouten zeilboot van amper zes meter bedoeld voor ruim binnen- en kustwater, maar waarmee Bezemer aanvankelijk vanuit Nederland naar de Azoren en weer terug is gezeild. Later in 1990 is Henk Bezemer nog eens met hetzelfde scheepje naar de Azoren gezeild, maar nu zonder moderne en elektronische navigatiemiddelen, navigerend op zon en sterren maar zonder sextant, kompas of log en een zelfgetekende zeekaart. Tekenend voor het avontuurlijke karakter van Henk Bezemer. Henk Bezemer overleed op 6 oktober 2016 op 70 jarige leeftijd, maar zijn nalatenschap spreekt boekdelen voor de watersport, het ook door Thor Heijerdahl jr. gesigneerde boek ‘Vier Zomers Zeilen’ en ‘Avalon’ staan dan ook in onze boekenkast en wordt regelmatig gelezen.

De Avalon waarmee Henk Bezemer de Ostar zeilde.

‘Vier Zomers Zeilen’

Avalon en Vier Zomers Zeilen van de hand van Henk Bezemer
‘Vier Zomers Zeilen’ van Henk Bezemer laten signeren door Thor Heijerdahl jr. aan boord van ms Midnatsol, 26 september 2018 op de Atlantische Oceaan tussen Lissabon en de Azoren. Op diens verjaardag nota bene … klik op de foto om meer over Thor Heijerdahl sr. en de Kon Tiki te lezen.

Zie ook eenvoudige hulpmiddelen

Henk de Velde

Naar zee gaan doet iets met een mens. Het water opgaan ook overigens. Wie het water opgaat ziet de omgeving van een andere kant, niet vanaf de oever zoals een stuurman aan de wal maar vanaf het water. Wie op het water is geweest heeft een andere dynamiek ervaren, de bewegingen van de golven, de krachten van de wind, de mogelijkheid die krachten te bundelen, te trotseren, te hanteren, ermee om leren gaan. Wie naar zee is gegaan des te meer, wanneer de kust achter de horizon is komen te liggen, ver weg uit het zicht en onbereikbaar, teruggeworpen op zichzelf, het schip of de boot de leefbare cocon, daarbuiten de waterige wereld zich uitstrekkende tot achter de horizon, onder een zichtbare of onwaarneembare sterrenhemel. De afhankelijkheid beseffend van materiaal en zeemanschap maar meer nog van het weer, de wind, het water. Naar zee gaan doet iets met een mens. Brengt de mens dichter bij zichzelf, bij de mens in andere culturen, bij de natuur en bij besef van God.

Twee boeken van d eland van Henk de Velde; ‘Een reiziger in tussentijd’ en ‘Een vermoeden van vrijheid’.
Henk de Velde DVD’s Zwaaien naar Bluff en Sea of Heartbreak

Henk de Velde is zo iemand. Een zeezeiler. Een gevoelsmens. Een vakman. Een avonturier. Een zoeker naar de eenvoud, naar zichzelf, naar het wezenlijke. Zo ervaren wij de reisverslagen en vertellingen van Henk de Velde: de DVD ‘Zwaaien naar Bluff’ laten de voorbereidingen, de bouw, de promotie en de recordpoging zien van en met de knalgele catamaran Zeeman door De Velde gedaan binnen de gestelde tijd solo de wereld rond te zeilen, jammerlijk vroegtijdig ten einde vanwege mastbreuk en persoonlijk letsel. Een mooi verslag in de tijdgeest van toen. DVD ‘Sea of Heartbreak’ met de rood-witte catamaran C1000 wordt persoonlijker en emotioneler, de verbondenheid met en de geborgenheid van de boot als een verlengstuk van jezelf, maar ook de pijn van de teleurstelling, onbegrip, verbroken relaties.

Henk de Velde DVD’s 1000 Dagen Eenzaamheid en The Never Ending Voyage

Maar wat te denken van de DVD ‘The Never Ending Voyage’ met de lichtblauwe trimaran Juniper, waar Henk de Velde geniet van het zeilen, van het alleen zijn, van het zijn op verre eilanden. Met daarbij het oplossen van problemen zoals een gebroken mast en gebroken schroefas. Maar ook van het leren kennen van mensen van wie ook weer afscheid moet worden genomen en de filosofie van deze reis: ‘Henk wil niet weg maar Henk wil weer terug naar de eenvoud’. In deze DVD toont De Velde meer en meer zijn levensvisie en -wijsheid, laat hij meer en meer van zichzelf zien. Weer een hele andere zeereis is die met de groene Campina, deze reis niet met een catamaran of een trimaran maar met een versterkt stalen zeiljacht, waarmee De Velde de noordelijke IJszee wil bezeilen. Goed en wel onderweg nog aan het begin van de DVD ‘1000 Dagen Eenzaamheid’ staat de Russische overheid die passage niet toe, waarop Henk via het Zuidelijk Halfrond weer noordwaarts zeilt naar Dutch Harbor om via de route oost-west boven Rusland langs te zeilen. Met een bijbehorende overwintering in het Poolijs. Wij genieten van Henk de Veldes doorzettingsvermogen, vindingrijkheid, humor. Maar ook van de mooie, ontroerende, chaotische en soms hilarische beelden. Een zeezeiler die de wereld vanaf de zeezijde laat zien.

Henk de Veldes website

Roger Taylor, The Simple Sailor

Zeiler Roger Taylor: inspiratie zoekende bij zeilers die de wateren van het hoge noorden bezeilen kwam ik hem op het spoor. In het bijzonder door Youtube filmpjes waarbij Taylor verslag doet van zijn prepareren van zijn zeilboot, en van zijn ervaringen op zee. Verslagen van zijn zeiltochten naar IJsland en de Azoren, het passeren van de poolcirkel en het bereiken van de 80e breedtegraad langs de arctische eilanden Jan Mayen, Spitsbergen, Svalbard, IJsland. Roger Taylor zeilt een opmerkelijk getuigd scheepje, met een chinees aandoend jonkzeil, en dan een scheepje van net zeven meter, eerst de Mingming, een door Taylor zelf oceaanwaardig gemaakte kimkieler van het type Corribee, vervolgens met de Mingming II, een oceaanwaardig gemaakte triplekeeler type Achilles 24.

Filosofie

Op zijn webstite The Simple Sailor zet Roger Taylor zijn benadering uit van het zeilen, afstand nemend van de commerciële insteek van bootpruducenten om de consument te verleiden tot de meest geavanceerde jachtdesigns. Taylor kiest ervoor de zeeën te bezeilen in ongecompliceerdheid en zeewaardigheid. En daarmee is Taylor een opmerkelijke zeiler, met zijn drastisch verbouwde scheepjes.

Mingming, een Corribee

In de basis is Taylor’s eerste Mingming een Corribbee, een kimkieler van zeven meter lengte geschikt om droog te vallen en daarmee een geliefd scheepje voor de Engelse kustwateren. Op zijn website laat Taylor zijn benadering zien van oceaanwaardigheid: een waterdichte accomodatie waarbij de kajuitingang normaliter bestaande uit een schuifluik en een aantal zetborden plaats maaken voor een in het kajuitdak geplaatst waterdicht dekluik. De kuipruimte wordt verkleind zodat deze, mocht het zich voordoen, met minder water vol kan komen te staan door het aanbrengen van schotten en dekdelen. Een Windpilot windvaanstuurinrichting maakt het scheepje zelfsturend zodat de solozeiler niet altijd aan het roer hoeft te zijn. Op de Corribee Website zijn er fotoreportages van Taylor en zijn Mingming waarbij ook de Azoren zijn aangedaan.

Mingming II, een Achilles 24

Met de ervaringen opgedaan met de eerste Mingming bouwde Roger Taylor de Mingming II op basis van een Achilles 24, ook een scheepje van zeven meter. Waarbij het opmerkelijke is dat de Achilles 24 gebaseerd is op de Ajax, in beginsel een open zeilboot naar een ontwerp van Chris Butler. Zoals de Nederlandse ontwerper E.G. van de Stadt het trailerbare kajuitjachtje van het Varianta ontwierp op basis van de romp van de open zeilboot Randmeer zo vloeide uit de Ajax de Achilles voort: voorzien van een gesloten dek, een zelflozende kuip en een kajuit. Waarbij Roger Taylor de zeewaardigheid vergrootte door de kuip te verkleinen, de kajuitingang aanpaste met een brugdek, en de tuigage veranderde door het realiseren van een jonktuig. De Achilles 24 die Taylor verkoos is een triplekeeler, een combinatie van een vinkiel waarin ballast en daarnaast de aanwezigheid van kimkielen. Waaruit een oceaanwaardig scheepje is gevormd bestemd om reizen te ondernemen naar het hoge noorden volgens het concept van Taylor: De Eenvoudige Zeiler.

Ga naar Roger Taylor op YouTube

Thor Heijerdahl, Kon Tiki expeditie 1947

Hoe kwam het, dat er op de Polynesische eilanden verteld werd over de legendarische figuur Tiki? En dat de bewoners van de archipel zoete aardappelen verbouwden en aten? En dat er kokospalmen groeiden op een eiland ontstaan uit koraalriffen? En dat er naar ‘Tiki’ verwijzende beelden waren met overeenkomsten uit de verloren gegane Inca-cultuur waarvan sporen in Peru? Zoals de zonnegod Kon Tiki? En dat er in de woordenschat van de Polynesiërs uitdrukkingen voorkwamen bekend bij de inheemse volken van het Andesgebergte? Dit soort vragen hebben geleid tot de ‘Kon Tiki expedite’ in 1947, ondernomen door de Noor Thor Heijerdahl. Die niet wilde bewijzen dat, maar wel wilde aantonen dat het mogelijk was: Polynesië bereiken door zich mee te laten voeren met de wind en de stroom mee vanaf de westkust van Peru. Een geschatte reisduur van 98 dagen, die er 101 bleken te worden. Aan boord van ms Midnatsol met bestemming de Azoren woonden wij lezingen bij van Thor Heyerdahl junior, Heyerdahls oudste zoon. En zagen we twee Kon Tiki-films, de originele Kon Tiki expeditiefilm en de verfilming uit 2012.

Thor Heijerdahl liet zich in 1947 met het balshouten vlot Kon Tiki meevoeren met de koude Humboldtstroom die overging in de Zuidequatoriale stroom.

Als leesvoer voor onderweg hadden we bij ons het boek ‘Vier Zomers Zeilen’ van watersportjournalist en zeezeiler Henk Bezemer. Bezemer zelf zeilde eens bij experiment zonder kompas, kaart en GPS van het het vasteland naar de Azoren. Daarom was het best wel passend om Bezemer’s boek te laten signeren door Thor Heyerdahl junior. Nog wel op zijn verjaardag …

‘Vier Zomers Zeilen’ van Henk Bezemer laten signeren door Thor Heijerdahl jr. aan boord van ms Midnatsol, 26 september 2018 op de Atlantische Oceaan tussen Lissabon en de Azoren. Op diens verjaardag nota bene …

In maart 2019 was er het volgende bericht in de media: Noorwegen gaat de archeologische vondsten, bestaande uit objecten en botresten door Thor Heijerdahl in de jaren 50 en 80 tijdens expedities meegenomen van Paaseiland, teruggeven aan Chili. Het zou gaan om duizenden objecten door Heijerdahl verzamelt.

De Noor Heyerdahl wilde bewijzen dat de bewoners van het Chileense eiland in de Stille Oceaan nazaten waren van Zuid-Amerikaanse migranten. Om zijn veronderstelling te onderbouwen legde hij in 1947 met het balsavlot Kon-Tiki meegenomen door wind en stroom 8000 kilometer af over de Stille Oceaan.

In het Kon-Tiki Museum in Oslo is het meerendeel van de archeologische vondsten en botresten van Paaseiland bewaard gebleven, deels voor het publiek tentoongesteld. Thor Heijerdahl’s zoon heeft aangegeven dat het altijd de bedoeling van zijn vader is geweest om deze terug te geven aan Chili. Tijdens een staatsbezoek van het Noorse koningspaar aan Chili zijn over de teruggave afspraken over gemaakt. Thor Heyerdahl zelf overleed op 87-jarige leeftijd in 2002.

De Kon Tiki expeditie weergegeven aan boord van ms Midnatsol van de Noorse rederij Hurtigruten.

Ga naar Thor Heijerdahl Kon-Tiki Expeditie

Ga naar Oceaanstromingen

Zeiljachten van de oceanen

In vele jachthavens liggen zeiljachten waarmee mensen op vakantie gaan, weekeinden weg zijn of waarvan in de avonduren voor een paar uur de zeilen worden gezet. Maar de uitzonderingen daarop zijn de in de basis doorsnee zeiljachten met uitzonderlijke schippers met opmerkelijke reizen die verder gaan dan een tochtje over het meer of misschien net wat verder. Het zijn de zeiljachten die een oceaan hebben overgestoken of de wereld zijn rondgegaan. Waarmee een zeiler de publieke belangstelling heeft behaald door in zijn eentje een uitdaging aan te gaan. En het kan gebeuren dat je zo’n jacht ergens aan de steiger ziet liggen. Doorleefd en voorzien van wat wijst op het verhaal. Oceaanzeilers tussen plassenkruisers. Soms lig of sta je er zomaar even naast.

De Flyer van Conny van Rietschoten. Winnaar van de Round the World Race en van de Nedlloyd Specerijenrace, langs de route die ook de Cutty Sark voer.

Zeiljacht ‘Olive’ dat gedurende ruim een jaar een rondje Atlantic heeft gemaakt

Zeiljacht Olive gefotografeerd in Stavoren. Lex en Judith Reiff maakten met de Olive en hun drie kinderen een rondje Atlantic, en schreven de paperback ’14 Maanden Zomer’.

De Victoria waarmee Henk Jukkema de Solo Trans Atlantic Race zeilde

De Victoria, een Victoire 933 waarmee Henk Jukkema in 1980 de Solo Transatlantic Race (STAR) zeilde. Later zeilden ontwerper Dick en zijn vrouw Elly Koopmans de Victoria vanuit Newport terug naar Nederland.

Victoire 933 ‘Victoria’ in de Ostar

De Victoria werd in 1979 door de Victoriawerf (later Victoire) gebouwd om in 1980 aan de OSTAR deel te nemen met als schipper Henk Jukkema. Er werd daarbij uitgegaan van een standaard Victoire 933 die slechts op een paar essentiele onderdelen werd aangepast voor extra zekerheid en veiligheid. Maar in grote lijnen was Victoria een standaard schip. Victoria derde in haar klasse en Henk Jukkema werd de eerste Nederlander in deze OSTAR.

‘Victoria’ in ‘Tussen Azoren en Spitsbergen’

Na de Solo Transatlantic Race is de Victoria door haar ontwerper Dick en en zijn vrouw Elly Koopmans vanuit het Amerikaanse Newport terug naar Nederland gezeild. Het verslag van deze zeilreis heeft in de Waterkampioen gestaan en maakt deel uit van hun vele lezenswaardige verhalen over hun reizen. Ook in het boek Tussen Azoren en Spitsbergen zijn twee hoofdstukken aan de terugreis uit Newport naar Lelystad met de Victoria gewijd. Hierna is Victoria nog een aantal jaren in eigendom van de werf gebleven ondermeer om als demonstratieboot te worden ingezet.

In onze boekenkast zijn te vinden ‘Van Azoren tot Spitsbergen’, ‘Van Zuidpolijs tot Noorderlicht’, ‘Zeilend Zuidwaarts’ en ‘Zeilend naar de Wildernis’ van Dick en Elly Kooopmans.

BRON: www.botentekoop.nl

De Avalon van Henk Bezemer

De Avalon waarmee Henk Bezemer de Single Handed Transatlantic Race zeilde. Klik op de foto om meer te lezen over Henk Bezemer en zijn zeilreizen.

‘De zee ruist, een breker gromt, de boot schudt de waterdruppels van haar rug onder een stralende zon. Ik sta op het punt een nieuwe era binnen te gaan.’

Uit het voorwoord uit ‘Avalon’ van Henk Bezemer. (1946 – 2016).

Henk Bezemer, redacteur van het maandblad Zeilen en watersportjournalist, is op 6 oktober 2016 op zeventigjarige leeftijd overleden. Hij stond bekend als avontuurlijk zeiler en schrijver. Het boek ‘Vier Zomers Zeilen’ mag wel een inspirerende klassieker genoemd worden, in het bijzonder om de zeilreis met een Waarschip 570 waarin Bezemer zonder kompas, sextant of moderne navigatiemiddelen en electronica naar de Azoren zeilde. Een ander boek van zijn hand is ‘Avalon’ waarin de voorbereiding en de deelname aan de Single Handed Transatlantic Race (STAR), de latere OSTAR wordt beschreven. Beide boeken, zowel ‘Vier Zomers Zeilen’ als ‘Avalon’ maken deel uit van mijn persoonlijke bibliotheek.

Noorderkroon, zusterschip van de Taeke Hadewych van Eerde Beulakker

Noorderkroon, zusterschip van de Taeke Hadewych van schrijver en zeezeiler Eerde Beulakker, die met zijn schip arctische wateren bezeilde. Evenals deze Noorderkroon.

Flyer van Conny van Rietschoten, Arround The World Race en Nedlloyd Specerijen Race

De Flyer van Conny van Rietschoten. Het eerste Nederlandse schip dat erin slaagde  Round the World Race te winnen met als start en finisch Portsmouth. Later won het jacht onder de sponsornaam Flying Wilma de Nedlloyd Specerijenrace van Jakarta naar Rotterdam.

Norna Biron na haalreis vanuit Griekse wateren

Zeiljacht Norna Biron, het schip dat we gedurende een aantal weken gevolgd hebben tijdens haar ophaalreis door Joost Ubbink vanuit de Griekse wateren. Op dezelfde dag als de Norna Biron liepen ook wij weer binnen. Ze het een paar uur later.
Schoten, vallen en reeflijnen naar de beschutte stuurkuip van de Norna Biron geleid achter een stevige buiskap. Hier is over nagedacht.
Spantenplan en dekplan van de Norna Biron, zeilschip van Joost Ubbink. Met dank aan voor het mogen gebruiken van deze afbeelding.
Sluit Menu