Windvaan stuurautomaat (3) Elektrische schakelingen

Electrische schakelingen

Om de helmstok met daaraan het roer heen en weer te bewegen is het nodig dat de 12 volt gelijkstroom elektromotor van draairichting veranderen kan, te realiseren door de plus en de min te wisselen. De draairichting van de elektromotor bepaalt de bewegingsrichting van het roer en daarmee de vaarrichting van de zeilboot. De uitdaging is hoe deze schakeling te realiseren, maar ook zonder kans op kortsluiting. De tweede uitdaging is dit te laten gebeuren met geringe mechanische weerstand, vanwege de ‘bediening’ door de windvaan. De derde uitdaging is de natte omgeving, in weer en wind.

Contactpunten op windvaan

De gedachten zijn uitgegaan naar contacten aanbrengen op de windvaan zelf: contactpunten plus en min aan beide zeiden van de windvaan en op de steun. Maar dan bevinden zich deze contacten in weer en wind, waar deze kunnen oxideren, bij vochtigheid stroomverlies op gaat treden, sluiting kunnen veroorzaken in aanraking met metalen. Ook zal de bedrading al buigende met de windvaan mee een mechanische weerstand veroorzaken, en vraagt de afstelling van de contacten aandacht. Eigenlijk is dan een flexibele opstelling van de contactparen wenselijk.

Eindschakelaars

De volgende gedachte is de toepassing van eindschakelaars op de windvaan, maar dat worden er dan vier stuks, twee aan twee, de vraag is of de mechanische weerstand overwonnen kan worden door de windvaan. En bovendien, waterdichte eindschakelaars zijn behoorlijk aan de prijs. Daarbij zal er een aanzienlijke gewichtstoename zijn op het plateau van de windvaan. In een proefopstelling zal het bovenstaande kunnen gaan werken, maar daar laten we het bij deze bij.

Schuifcontacten

De volgende overweging is die van schuifcontacten, welke in een (spat)waterdichte doos geconstrueerd kunnen worden. Zeker het overwegen waard. De schakelkast zou zelfs laag gemonteerd kunnen worden, aan de voet van de windvaansteun, met minder bedrading. Aandacht vraagt bij schuifcontacten een nauwkeurige afstelling, zodat plus en min niet ongewenst schakelen met gevaar voor kortsluiting, of het verbreken van gewenste contacten.

Draaischijfcontacten

Daarop voortbordurende kwam de gedachte op van een draaischijf met sleepcontacten volgens het onderste concept. In een rommeldoos hebben wij een dergelijke schakelaar liggen, klein van formaat en eigenlijk bestemd voor speelgoed en de modelbouw, maar een op maat gemaakt exemplaar zou het zomaar kunnen gaan worden, en dan ondergebracht in een (spat)waterdichte behuizing. Minder gevoelig voor afstelling vanwege de langere sleepcontacten, minder kans op kortsluiting en verbreking van contacten, en de mogelijkheid om via hefbomen windvaan en draaischijf op elkaar af te stemmen. Hiermee zijn er drie of zelfs vier opties benoemd waarbij de toepassing van de draaischijf met contacten vooralsnog de beste papieren heeft. Tenzij er nog een beter idee opborrelt natuurlijk …

Motorschakeling met contacten op de windvaan
Motorschakeling met schuifcontacten in (spat)waterdichte behuizing
Motorschakeling met draaischijf in (spat)waterdichte behuizing

Disclaimer De bovenstaande schema’s zijn met zorg samengesteld, maar de veilige, schadevrije en functionele werking is niet gegarandeerd. Gebruik van de schema’s is dan ook geheel voor eigen risico van de gebruiker

Geef een reactie