Werking van een sluis

Het principe van een schutsluis werkt volgens ‘De wet van de communicerende vaten’.

‘Wanneer meerdere met dezelfde vloeistof gevulde vaten onder het vloeistofoppervlak met elkaar zijn verbonden, zijn de oppervlakken van de vloeistoffen op hetzelfde niveau.’

Schip voor de sluis, de lichten staan op dubbel rood, de sluis wordt niet bediend.

Hier zien we dat het waterniveau links hoger staat dan het waterniveau rechts. Daarbij bevindt het waterniveau in de schutkolk zich daar ergens tussenin. De sluisdeuren kunnen in deze situatie niet zomaar geopend worden, om het schip de sluis te laten passeren. De sluislichten staan op ‘dubbel rood’ wat betekent dat de sluis voor het wachtende schip vooralsnog niet bediend wordt.

De sluis wordt klaargemaakt, lichten staan op rood-groen

Door de schuif in de linker sluisdeur te openen zal de schutkolk in het midden van onderaf vollopen, volgens ‘De wet van de communicerende vaten’. Dit proces van vollopen van de sluiskolk gaat door totdat het waterniveau aan beide zijden van de linker sluisdeur gelijk is. De sluislichten staan op ‘rood-groen’ wat een teken is dat de sluis voor het wachtende schip klaar wordt gemaakt.

Het schip mag de sluiskolk invaren, het licht staat op groen.

Wanneer het waterniveau in gelijk is geworden aan het niveau aan de linkerzijde wordt de schuif in de sluisdeur gesloten en wordt de sluisdeur voor het schip geopend. In deze voorstelling zijn het hefdeuren die uit het water worden getild, maar sluisdeuren kunnen ook schuifdeuren of draaideuren zijn. Na het openen van de sluisdeur en het licht op groen kan het schip de schutkolk binnenvaren.

Het schip ligt in de sluiskolk, licht op rood, de schuiven staan dicht.

Wanneer het schip in de schutkolk is afgemeerd wordt de sluisdeur achter het schip gesloten en staan de sluislichten op rood.

De schuif gaat open, het water in de sluiskolk daalt.

Nu wordt de schuif in de sluisdeur aan de rechterzijde geopend, waarop opnieuw de ‘Wet van de communicerende vaten’ in werking treedt. De schutkolk met daarin het schip loopt leeg, het waterpeil in de schutkolk daalt totdat dit op het gelijke niveau is gekomen van het water aan de rechterkant van de tekening. Vanzelfsprekend staat ook het sluislicht in de schutkolk op rood.

Wet van de communicerende vaten, gelijk waterpeil is bereikt.
Het licht in de sluiskolk gaat op groen, de deur gaat open en het schip verlaat de sluis.

De schuif in de rechter sluisdeur wordt gesloten en de sluisdeur wordt geopend, waarna het licht in de schutkolk op groen gaat en het schip de schutkolk kan verlaten, waarmee de schutting is voltrokken. Nu kunnen in tegengestelde richting tegemoetkomende schepen van het lagere naar het hogere waterniveau worden geschut. Wanneer er opnieuw een schip vraagt om van links naar rechts te worden geschut betekent dit dat de sluis eerst gereedgemaakt dient te worden voor die schutting.

Schutten bij droogte en lage waterstand

Steeds opnieuw zal er bij een schutting een hoeveelheid water worden verplaatst (doorgelaten) van het hoge naar het lagere deel. Voor de sluismeester is dit een belangrijk gegeven, wanneer het zaak is om in tijden van geringe wateraanvoer de waterstand in kanalen en rivieren te bewaren. Waarbij ook geldt dat hoe groter het schip of hoe meer schepen per schutting, hoe minder water zich zal verplaatsen van de ene zijde naar de andere zijde van de sluis. Want de waterverplaatsing van het schip of van de schepen neemt een gelijke hoeveelheid water in. Bij droogte ziet de sluismeester dan ook graag een schutkolk vol met schepen.

Artikel 6.28a In- en uitvaren van sluizen Binnenvaart Politie Reglement (BPR) 

1 Voor het invaren van een sluis kunnen tekens worden getoond aan weerszijden van de invaartopening op gelijke hoogte dan wel aan de stuurboordszijde daarvan. Deze tekens betekenen:

a. twee rode vaste lichten boven elkaar: het invaren is verboden, de sluis wordt niet bediend;
b. één rood vast licht: het invaren is verboden, de sluis wordt bediend;
c. een rood vast licht en daaronder een groen vast licht: het invaren is verboden, maar dit zal aanstonds worden toegestaan;
d. één groen vast licht: het invaren is toegestaan;
e. twee groene vaste lichten boven elkaar:
het invaren is toegestaan, de sluis is aan beide zijden open en wordt niet bediend.

2 Voor het uitvaren van een sluis kunnen tekens worden getoond aan weerszijden van de uitvaartopening op gelijke hoogte dan wel aan de stuurboordszijde daarvan.
Deze tekens betekenen:

a. één rood vast licht: het uitvaren is verboden;
b. één groen vast licht: het uitvaren is toegestaan.

Voor verdere informatie: zie BPR en RPR

Klik op afbeelding en ga naar ‘Schutten en Sluizen’

Disclaimer: Bovenstaande voorschriften zijn zo betrouwbaar mogelijk geciteerd uit ter beschikking staande reglementen, maar aan de citaten kunnen geen rechten of plichten worden onttrokken.

Geef een reactie