Houtje Touwtje Navigatie, Breedtegraad

Houtje Touwtje Navigatie, breedtegraad

Kwadrant als variant op de sextant om ‘Poolshoogte’ te nemen en daarmee de eigen breedte te bepalen door middel van hoogtemeting van de Polaris ofwel de Poolster

Maandblad ‘Zeilen’ van deze maand bevat een artikel over navigeren op open zee of de oceaan met zelf te maken alternatieven wanneer electronica en ander modern spul het af laten weten. Het artikel in het tijdschrift beschrijft een houten kwadrant waarmee op het noordelijk halfrond de ‘Poolshoogte’ gemeten kan worden ofwel de hoogte in booggraden van de Poolster boven de horizon van de waarnemer. En laat nu deze gemeten hoogte vrijwel overeenkomen met de breedtegraad waarop de waarnemer zich bevind. Leuk experiment! In een klein uurtje tijd een kwadrant gezaagd uit een plaat multiplex, een houten deurknop aan de achterzijde gelijmd voor houvast, een gaatje in diezelfde hoek geboord om het touwtje van het schietlood te doen, met een lus om de houten knop. Met wat likjes verf is er een verdeling in booggraden op de rand gezet, met daarbij de breedtegraden op globaal 66,5 graden de noordelijke- en de zuidelijke poolcirkels en de Kreefts- en Steenbokskeerkringen op globaal 23,5 graden noordelijk en zuidelijk van de evenaar. Voor de aardigheid ook maar de breedtegraden van 52,5 graden van Nederland en van 38,3 graden van de Azoren. Allemaal globaal natuurlijk, een graad op de houten rand van het kwadrant is vertaald naar de aardbol een afstand van 60 Zeemijlen ofwel zo’n 111,12 kilometer. Maar het is een mooie bevinding dat het werkt toen ik zojuist met het kwadrant buiten voor de deur poolshoogte heb genomen.

Achterzijde van het kwadrant met een houten knop van een kastdeur
Klik op afbeelding voor de uitleg

Geef een reactie