Reisverslag zomer 2022

Zeilen bij de dag

We zijn bijna drie weken onderweg geweest. Gewoonlijk hebben wij bij een meerdaagse reis een bepaald reisdoel, bijvoorbeeld plaatsen die we onderweg aan willen doen of wateren die we willen bevaren. Deze reis hebben wij een andere benadering: ons laten leiden door de wind, het water en de zon. Wat de wind betreft, deze kan uit verschillende richtingen met verschillende krachten waaien. Bij getijdenwater is er periodiek hoog en laag water en veranderen de waterdiepten, stroomrichtingen en stroomsnelheden. Schijnt de zon dan heb je ander weer dan bij bewolking. Dat zijn de elementen geweest die de route hebben bepaald. De reis heeft in het teken gestaan van op en aan het water zijn.

Aanloop Goese Sas

Voorbereid op zee, zon en wind

Een zeilboot is per definitie al uitgerust met de middelen om van de wind gebruik te maken. Om te rekenen met de getijden namen we ook de getijdentabellen en een stroomatlas aan boord. Niet digitaal maar fysieke boeken/-jes). Ook een eenvoudig sextant hebben we meegenomen om te kijken hoe nauwkeurig we daarmee zouden kunnen meten. Niet meer en niet minder dan dat. Veiligheidsmiddelen voor zeilen op open zee en water zijn op orde. Met de intentie om zo comfortabel mogelijk zeilen naar zon, zee en wind en daarbij ons onbekende ligplaatsen aandoen. Natuurlijk hebben we ook eerder aangedane havens aangedaan, maar de nadruk heeft gelegen op nieuwe ontdekkingen.

Grootzeil

De reis is er zo uit gaan zien:

Vertrek thuishaven naar Oude Tonge, één overnachting
Van Oude Tonge naar Kats, één overnachting
Van Kats naar Tholen, één overnachting
Van Tholen naar Het Sas, twee overnachtingen
Van Het Sas naar Burghsluis, vier overnachtingen
Van Burghsluis naar Marina Roompot, één overnachting
Van Marina Roompot naar Sint Annaland, één overnachting
Van Sint Annaland naar Herkingen, één overnachting
Van Herkingen naar Scharendijke, één overnachting
Van Scharendijke naar Bruinisse, één overnachting
Van Bruinisse naar Numansdorp, één overnachting
Van Numansdorp naar Hellevoetsluis, één overnachting
Van Hellevoetsluis naar Den Bommel, één overnachting
Van Den Bommel naar de de thuishaven, één overnachting

Al met al negentien dagen onderweg
met achttien overnachtingen.

Binnenlopen van Oude Tonge aan het Volkerak

Solo maar niet alleen

Gewoonlijk varen wij samen, mijn vrouw en ik, met ook ons hondje bij ons. Waarbij wij ook een zekere modus hanteren, mijn vrouw is een enthousiast wandelaar en ik een verwoed zeiler. Dus waar de gelegenheid zich aandient, daar wandelt mijn vrouw en zeil ik van haven naar haven. Vanzelfsprekend zeilen we ook samen bij langere trajecten en oversteken. Maar deze reis zeil ik solo. En toch spreek ik in de ‘wij’-vorm. Doelende op mijzelf, de hond en de boot. Een drie-eenheid waarbij de schipper rekening houdt met wat ‘diervriendelijk’ en ‘verantwoord’ is. Ook aangaande de schipper zelf.

Solo maar niet alleen
Prachtige luchten bij de ondergaande zon boven Kats
Stuurhulp van shock cord en een lijn
Stuurautomaat aan het roer
Passage van de Zeelandbrug
Windstilte in het Hitserse Gat

Seinvlag 1

Desondanks, deze reis zeilt de schipper volledig alleen. De vrouw loopt momenteel een pelgrimspad in Scandinavië. Vandaar deze reis met de seinvlag ‘1’ in de achterstag. Een witte wimpel met een rode stip. Ingeburgerd als ‘Singlehanded’ ofwel ‘Solo’. En dat heeft verschillende effecten, heb ik wel gemerkt. Het ene effect is dat in havens en sluizen havenmeesters en sluiswachters behulpzaam en geduldig zijn. Bij aan- en afmeren heb je als solozeiler wat extra werk en alertheid nodig, het werk op het voordek doe je er immers ook bij. Meerdere malen kregen we een toegankelijke ligplaats toegewezen, met een gemakkelijke steiger en een beetje uit de wind. Éénmaal bood de havenmeester aan als voordekker naar de ligplaats te varen.

Haveningang van Scharendijke
Roompot Marina
Sluis Bruinisse

Meewarig

Het andere effect is minder leuk. Ik had de indruk dat men het maar ‘zielig’ vond. Zo’n man alleen met z’n hondje. ‘Zou z’n vrouw bij hem weggegaan zijn?’ zie je mensen soms denken. Of ‘zou z’n vrouw …’ Ik had zelfs de indruk dat sommige mensen mij wilden ‘troosten’ door naar leuke gezellige plekjes te verwijzen. Wanneer ik dat door had liet ik hen trots weten dat mijn vrouw bezig is met een geweldige prestatie. Dat zij een wandeltocht maakt van de oostkust van Zweden naar de westkust van Noorwegen. Waarop prompt de bejegening volwaardig werd.

Donkere wolken boven Roompot Marina, wat heb je te zoeken op zee?

Aanspraak

Maar het derde effect van de solo-vlag was ook weer de uitnodigende aanspraak onderweg. Er gaat iets aantrekkelijks van uit. Een gemoedelijk praatje op de steiger, een paar maal ben ik uitgenodigd bij anderen aan boord. Niet uit medeleven maar uit herkenning van ‘zeemanschap’. Op bepaalde momenten ook een bepaalde bewondering: hoe je dat doet alleen, ze zien je aanleggen aan de steiger en gaan door de sluis, het ene pleziervaartuig heeft iemand op het voordek, in het gangboord, op het achterdek en een boegschroef en nog is er gehannes. En dan zie je toch mensen kijken: die man alleen: ‘hoe gaat die dat doen’. En vrijwel altijd ‘voorbeeldig’. Het moet gezegd worden, je wordt er steeds behendiger in.

Dubbel gereefd grootzeil en gedeeltelijk uitgerold voorzeil
Voor de wind zeilend

Zon en wind

Maar goed, we zouden zeilen op zon, wind en water. Zo zijn we meerdere dagen in Burghsluis gebleven. Omwille van de zon en de hoge temperaturen. Jaren geleden heeft de schipper eens een zonnesteek opgelopen, dat wil je geen tweede maal beleven. Afgemeerd kun je binnen de schaduw opzoeken. Maar zeilend kan kun je urenlang vol in de zon zijn. We waren ook voorbereid op een kustreis van een paar uur. Via Vlissingen, de Roompot of het Slijkgat. Maar wat heb je op zee te zoeken wanneer het windstil is of als de dagen ervoor de wind krachtig op de kust heeft gestaan. Zo hebben we ook het Veerse Meer laten liggen. We wilden de rust en hadden het vermoeden dat die op het Veerse Meer niet te vinden zou zijn.

Windstilte in het Hitserse Gat

De Westerschelde

Alhoewel we ons daarop voor hadden bereid zijn we dus niet op de Westerschelde geweest. We hadden ons verdiept in de route van Vlissingen naar Breskens en in de veilige routes vanaf de rede van Vlissingen naar de Roompot en de Oosterschelde. Maar zowel de wind, de getijden en de zon hebben ons op zowel de Oosterschelde als de Grevelingen gehouden. De warmte van het Veerse Meer hebben we gemeden, het gemis aan wind en dus afhankelijkheid van de dieselmotor, maar ook teveel aan wind heeft ons van de zee gehouden. Evenals de getijden die het tijdstip van vertrek en aankomst beïnvloeden wil je daar zoveel mogelijk profijt van hebben. Al met al heeft het de reis niet tekort gedaan, daardoor ontstond er tijd om het Hollands Diep en het Haringvliet te bezeilen.

Haringvlietbrug

Pareltje aan de Oosterschelde

Een pareltje aan de Oosterschelde is geworden Het Sas ofwel Goese Sas. Enigszins verborgen achter de dijk, de bomen en de sluis ligt om de hoek aan het kanaal naar Goes Het Sas, een buurtschap met een jachthaven midden in het groen en deels gelegen in de voormalige sluis. Met een ongelofelijk vriendelijk benadering door de havenmeester. Ter illustratie, voor boodschappen waren wij aangewezen op Goes. De havenmeester bood aan dat ik haar fiets mocht gebruiken, die had een hondenmand. De andere optie was dat zij op ons hondje zou letten mocht er iets zijn. Die waarschijnlijk als gewoon zou slapen. We kozen het laatste.

Goese Sas ofwel Het Sas

Terug naar het begin

De wind en het getij hebben ons ook naar Hellevoetsluis gebracht, in zekere zin terug naar een markant begin. In Hellevoetsluis kochten wij ons eerste kajuitzeilboot, de Kabylia van een stuurman van de Koninklijke Shell. ‘ss Kabylia’ was een tanker van Shell uit 1955 waarop de verkoper 1e stuurman was geweest. Bewust gekozen voor de betreffende watersportvereniging. Waar men zowel ‘ons’ scheepje als het lid van de vereniging nog kende.

Ongeveer op deze plaats verkregen wij ons eerste kajuitzeiljachtje

Lichtschip 12

In Hellevoetsluis ligt ook Lichtschip 12 met het opschrift NOORD-HINDER. Het vergelijkbare maar iets oudere Lichtschip 11  is destijds gestrand op de kust van Petten, na door een storm met orkaankracht los geslagen te zijn van haar ankerplaats op de rede van TEXEL. Aan boord van de ‘11’ heb ik destijds nog werkzaamheden verricht, aan de drie Samofa dieselmotoren. Het opschrift was toen ook NOORD-HINDER. ‘Samofa’ staat voor Samenwerkende Motoren Fabrieken, het betrof de machinefabrieken Bolnes, Brons, Industrie en Kromhout, allen Nederlandse fabrikanten. Wanneer ik het mij goed herinner betrof het regulier onderhoud en dienden destijds flexibele koelwaterleidingen vervangen te worden, en heb ik daaraan gewerkt. Lichtschip 12 is als laatste Nederlandse lichtschip bewaard gebleven. Lichtschip 11 is destijds ter plaatse op het strand gesloopt, maar de lichttoren is bewaard gebleven en staat op de Rijkswerf Willemsoord in Den Helder. Lichtschip 12 heeft ook als TEXEL dienst gedaan maar is veelal verbonden geweest aan de locatie NOORD-HINDER. En ligt nu als museumschip in de voormalige marinehaven Hellevoetsluis.

Lichtschip 12, o.a. gelegen op de Noord Hinder bank voor de kust van Nederland ter hoogte van de Oosterschelde. Nu museumschip in Hellevoetsluis

Doelen behaald

Al met al is het een boeiende en inspirerende reis geweest. Waarin de tijd beleefd is om het alledaagse bestaan te overdenken. De tijd ook die benut is geworden om een verhaal aan het digitale papier toe te vertrouwen. Niet dit verhaal, maar het verhaal dat de aanleiding is geweest voor deze zeilreis. Het idee was de nauwkeurigheid van een eenvoudig sextant op open water af te meten aan de zon. Maar de zon is in een ander licht komen te staan, de warmte van de zon heeft gezorgd voor dagen in de haven. De getijden zouden onze tijden van aankomst en vertrek bepalen. Maar toen het erop aankwam zorgden eb en vloed voor een haven met glashelder water waarin een verkoelende duik is genomen. De wind zouden wij benutten voor comfortabele koersen. Maar krachtige winden hebben ons vertrouwen in onszelf en ons scheepje versterkt. Daarbij is de kajuit alle dagen en nachten van deze reis is de boot niet op slot geweest, en hebben de luiken bijna altijd open gestaan. Een duidelijk teken van vertrouwen en onbezorgdheid.

Opkomende zon gezien in Burghsluis
Ochtendlicht bij vertrek uit Tholen
Avondlicht
Zeilen met krachtige wind over de Grevelingen

Geef een antwoord