Over Colin Archer, Thor Heijerdahl en Stavern

Larvik, geboorteplaats van Thor Heijerdahl

Larvik is de geboorteplaats van de Noorse antropoloog Thor Heijerdahl (1914-2002). Heijerdahl is bekend van zijn expeditiereizen met een houten vlot genaamd Kon-Tiki van Peru naar Polynesië in de Stille Oceaan en met de Ra en de Ra II: uit papyrusriet gebouwde schepen volgens de bouwwijze van Egyptenaren om te onderzoeken of het mogelijk was hiermee de Atlantische Oceaan over te steken. Persoonlijk hebben wij kennis gemaakt met Thor Jr, de gelijknamige zoon van tijdens een reis aan boord van ms Midnatsol naar de Azoren. Klik hier Thor Jr. verzorgde boeiende lezingen over de expeditiereizen van zijn vader. In onze boekenkast staat het boek ‘Vier Zomers Zeilen’ geschreven door Henk Bezemer. Persoonlijk op de Atlantische Oceaan laten signeren door Thor Heijerdahl Jr. Nota bene op zijn verjaardag.

Larvik, geboorteplaats van Colin Archer

Een andere bekende Noor die leefde en werkte in Larvik was Colin Archer (Larvik, 22 juli 1832 – aldaar, 3 februari 1921). Archer staat nog altijd bekend als de tekenaar en bouwer van uitzonderlijk zeewaardige jachten en schepen, zoals zeilende reddingsboten, loodsboten en zeiljachten. Ook het expeditieschip Fram waarmee expeditiereizen naar de Noord- en Zuidpool zijn gemaakt, en dat geconserveerd bewaard wordt in het Fram-museum bij de Noorse hoofdstad Oslo op het schiereiland Bygdøy was een ontwerp van Colin Archer. Vlakbij het Kon-Tiki Museum waar de expeditiereizen van Thor Heijerdahl centraal staat. Evenals het Vikingschip-museum, dat staat ook op Bygdøy. De ontwerpen van Archer kenmerken zich door een spitsgat achterschip, een aangehangen roer en een grote diepgang. Over de invloed en nalatenschap van Archer gesproken: het jaar wordt vanuit Nederland de Colin Archer Memorial Race gehouden. Een zeiltocht van 675 Zeemijl van Lauwersoog naar Larvik. Neemt niet weg dat Larvik als een saaie stad op ons over is gekomen waar weinig te beleven viel. Daarom op naar Stavern, een paar kilometer zuidelijker aan het Skagerak.

Historische reddingsboot RS 2 naar een ontwerp van Colin Archer

Stavern

Grenenhouten spitsgatters

De Noorse naam Stavern lijkt wel wat op het Nederlandse Stavoren. Of er verwantschap is dat is een aardige vraag, de Scandinaviërs alias de Vikingen of Noormannen zijn immers ook in de lage landen aangeland, zoveel verschil is er niet tussen de Noorse houten huizen en die van Marken en Volendam. Ook het zogenaamde Hindeloopen Stipwerk heeft Scandinavische trekken. Maar ook in ander opzicht lijkt Stavern op Stavoren: een ruime en beschutte jachthaven waar wij onszelf al zien liggen. Dat zou mooi zijn! Een haven vol met grenenhouten overnaadse spitsgatters, sommigen met een visbeun, met vrijwel zonder uitzondering een ronde brandstoftank aan bakboord. Blijkbaar is dat de standaard. Een reden die ik bedenken kan is dat collectief de netten over stuurboord uit werden geworpen, bij het samen vissen. Herkenbaar ook dat een bepaalde haven een bepaald type scheepstype koestert: Bunschoten-Spakenburg heeft haar botters, Werkendam en Woudrichem de zalmschouwen, Stavern heeft een deel van de haven met uitsluitend deze karakteristieke houten vissersboten.

Een haven vol spitsgatters, voorheen vissersbootjes

Maar daarnaast ook een jachthaven met drijvende steigers achter de beschutting van rotseilanden: overwegend motorboten maar ook wat zeiljachten, de haven uit en je bent op het Skagerak ofwel open zee. Een goede reden dat Stavern ook een reddingsstation heeft met grotere en kleinere reddingsboten.

Reddingsstation Stavern
Haven van Stavern
Bunkersteiger Stavern
Stavern op een windstille dag

Dit bericht heeft één reactie

Geef een antwoord