Stranding van de Alkyone

Op 18 maart 1967 kon bij het uitvaren van de Nieuwe Waterweg het Griekse vrachtschip Alkyone geen koers houden, waarop het vast kwam te zitten op de gronden bij de Zuiderpier bij Hoek van Holland. De sleepboten Maasbank, Schouwenbank en de Vikingbank van de NV Nieuwe Rotterdamse Sleepdienst voeren daarop uit om de vrachtvaarder te hulp schieten. Het lukte om sleepverbindingen tot stand te brengen, om bij het opkomende tij de Alkyone vlot te gaan trekken.

Uitvaren van de Nieuwe Waterweg

In de middag even over vijven bij een noordwesten stormachtige wind vaart de Griekse vrachtvaarder vanuit zee de Nieuwe Waterweg uit met bestemming Hamburg. Een deel van de lading is gelost in de Rotterdamse haven. Wat zich precies heeft voorgedaan blijft onduidelijk, het uitvallen van de stuurmachine of van de hoofdmotor, of de windvang van het halflege schip, hoe dan ook, even buiten de pieren van Hoek van Holland kan de Alkyone geen koers en hoogte houden en verdaagd het door de noordwesten wind op de ondiepten zuidelijk van de vaarroute.

NRS sleepboten

De sleepboten Maasbank, Schouwenbank en Vikingbank van de Nieuwe Rotterdamse Sleepdienst varen uit om hulp te gaan bieden. Rond zeven uur in de avond hebben de drie genoemde sleepboten vastgemaakt aan de Alkyone en beginnen zij te trekken, aanvankelijk met resultaat, want de Alkyone komt langzaam in beweging terug richting dieper water, geholpen door het opkomend tij.  Maar tegen de stormachtige noordwestenwind en oplopende zeeën in.

Strandingen Alkyone en Vikkingbank
De strandingsplaatsen van het vrachtschip Alkyone en sleepboot Vikingbank

Verbroken sleepverbindingen

Maar dan doet zich rond kwart over acht voor, dat de sleeptros van de Schouwenbank breekt. De bewegingen van de sleepboot in het golvende water zullen hier vast oorzaak en gevolg van zijn. Waarop alleen de Maasbank en de Vikingbank nog ‘in touw’ zijn. Maar een half uur later doet hetzelfde zich voor aan boord van de 1600 Pk sterke Maasbank, ook daarvan breekt de sleepverbinding, waarschijnlijk door dezelfde reden. Stel je voor: de sleeptros staat strak, een golf rolt onder de trekkende sleepboot door, een moment komt de sleeptros even los te hangen waarna het volle gewicht en de trekkracht van de sleepboot weer op dé sleepverbinding komt te staan.

Nu staat de Vikingbank er alleen voor, trekkende aan de Alkyone. Om negen uur meldt kapitein E. van de Plug van de Vikingbank via de marifoon dat er geen beweging meer in de Alkyone is. En dat de Vikingbank alleen niet in staat is de Alkyone vlot te trekken, maar dat prioriteit gegeven gaat worden aan het heel houden van de sleepverbinding tussen de Alkyone en de Vikkingbank.

Grondzeeën en black-out

Om half tien slaat het noodlot toe. De aan de sleeptros hangende Vikkingbank wordt overspoeld door twee opeenvolgende grondzeeën. Waarop via de lierkamer massa’s water de machinekamer instromen, waar de beide achtcilinder Stork Ricardo dieselmotoren hun vermogen afgeven aan de schroefas en de scheepsschroef. Het water in de machinekamer maakt dat de dieselmotoren stilvallen, evenals de hulpmotoren, nodig voor verlichting en communicatie. Mogelijk ook de besturing. In jargon gesproken: een black-out.

Tijdens het gebeuren van de grondzeeën had kapitein Van de Plug de trossen nog wel ‘slack’ gegeven, ofwel laten slippen. Maar het kwaad was al geschied. Waarna Plug sommeerde het anker te laten. Een hachelijke onderneming voor een relatief kleine sleepboot in de zware grondzeeën. Maar het anker krabde over de zeebodem: onverbiddelijk dreef de sleepboot in de richting van de stenen.

Het anker laten vallen

Om kwart voor tien had de Vikkingbank haar anker laten vallen. Om tien uur stoot de Vikingbank op de harde zandgrond, steeds verder de ondiepte op, om tien over tien kantelt de Vikingbank, de negen bemanningsleden bevinden zich daarop buiten op de zijkant van het dekhuis, het koude zeewater giert over hen heen. Met de portofoon weet kapitein Van de Plug een noodsignaal uit te zenden. Waarop de reddingboot Koningin Juliana uitvaart vanuit de Berghaven van Hoek van Holland.

Helikopterredding

Het blijkt voor de Koningin Juliana onmogelijk om bij de Vikingbank te komen. Waarop een redding per helikopter plaats gaat vinden. Allereerst wordt op aanwijzing van kapitein Van de Plug stuurman Wijnhout gered dient te worden vanwege een verwonding, vervolgens 1e machinist Ras en marconist Van der Zee, 2e machinist  Hazenberg, olieman Hazenberg, de matrozen Vet en Van de Zanden en als laatste kapitein Plug zelf. Daarna worden de aanmerkelijk jongere bemanningsleden van boord gehesen door de helikopter. Tot de laatste vlucht behoort ook kapitein Van de Plug, die als laatste koud en doorweekt uit de helikopter klimt.

Berging sleepboot Vikingbank

31-07-1967 by W.A.v/d Tak salvaged and docked at NV Scheepswerf & Machinefabriek “Waalhaven”.  10-08-1967 during lightering by IR.SNIP wire broken and sank again. Took also MARIE 10 in the deep. Declared total loss and broken-up at Kerkhove Holland NV – Zwijndrecht. Engines placed in ANTHONY JR. from Kooren and the winch placed on board TEMI 4 from Dijkhuizen –  Vlissingen.

Bron: website NRS

Berging van de Vikkingbank

Op 31 juli 1967 wordt de Vikingbank door W.A.v/d Tak geborgen en afgeleverd bij NV Scheepswerf & Machinefabriek ‘Waalhaven’ te Rotterdam.  Op 10 augustus 1967 hangt de Vikkingbank in de stroppen van drijvende bok Ir. Snip waarbij een hijsdraad breekt. Waarop de toch al zwaar beschadigde Vikingbank onder het oog van de bergers deels onder water verdwijnt.

Total loss en hergebruik

De door de verzekering Total loss verklaarde motorsleepboot Vikingbank wordt ontmanteld en gesloopt bij Kerkhove Holland NV – Zwijndrecht. Bijzonder detail: de twee Stork Ricardo motoren van de Vikkingbank zijn hergebruikt en geplaatst in de motorsleepboot Anthonie Junior van rederij Adriaan Kooren. De sleeplier van de Vikkingbank zou volgens de overlevering dienst gaan doen aan boord van motorsleepboot Temi IV (zie de sleeplier bij de sloop van de Temi IV!) van rederij Dijkhuizen – Vlissingen.

Sleeplier voor Temi IV

In 1971, during assistance to the floating asphalt-factory ‘Jan Heymans’ for the Delta Works in the Oosterschelde, the Temi IV was heavily damaged after the asphalt-factory had sunk and pulled the Temi IV down while the tug was connected with the Jan Heymans. The Temi IV went to a shipyard for a complete rebuild, new engines and the towing winch of the former Vikingbank were installed.

Bron: website DutchFleet

Technische gegevens

Scheepswerf: NV Scheepswerven v/h H.H.Bodewes – Millingen
Bestemd voor: NV Nieuwe Rotterdamse Sleepdienst – Rotterdam
Stapelloop: 7 april 1965
Oplevering: 6 september 1965
Bouwnummer: 640

Lengte over alles: 32,80 meter
Lengte tussen de loodlijnen: 30,95 meter
Breedte over alles: 7,80 meter
Holte: 4,00 meter
Diepgang: 3,52 meter
Waterverplaatsing: 18 m³
Tonnenmaat: 227 Bruto Register Ton
Radioroepnaam: P.I.G.N.
Maximum snelheid 12,5 Knopen

Voortstuwingsinstalatie:1320 Pk
2x 8 cilinder Stork/Ricardo type RHO218K
Diameter x slag: 210×300 millimeter
Motornummers: 9085 en 9086
verbonden aan één propeller
in Kort-straalbuis

2 generatoren 40 kW/220 V/50 Hz
1 generator 12 kW/240 V/50 Hz

BRON: website NRS

Motoren voor Anthonie Junior

De hoofdmotoren van de Vikingbank zijn herplaatst in motorsleepboot Anthonie Junior van rederij Adriaan Kooren. Alhoewel de motoren uitvielen bij het vollopen met zeewater van de machinekamer, en geheel onder water zijn geweest bij het zinken van de Vikkingbank, bleken deze toch nog bruikbaar.

Tweede Maasvlakte
Waar de Vikingbank strandde ligt nu de Tweede Maasvlakte