NAVIGATIE

Waarnemen & Zichtbaarheid

Vuurtoren van Urk

Coördinaten vuurtoren Urk: 52°40′NB 5°36′ OL
Hoogte boven zeeniveau: 27 meter
Lichtkarakter: Flash wit  5 seconde
Nominale dracht: 18 Zeemijl
Lichtsterkte: 40.000 Candela
Draaiend Fresnel optiek
Bouwjaar: 1844

Vuurtoren van Texel bij het Eierlandse gat

Coördinaten vuurtoren Eierland, Texel: 53° 10′ 55″ NB 4° 51′ 19″ OL
Hoogte boven zeeniveau: 53 meter
Lichtkaraker: 2 Flash wit, 10 seconde
Nominale zichtbaarheid: 29 Zeemijl
Lichtsterkte: 2.850.000 Candela
Draaiend fresnel optiek
Bouwjaar: 1863

Geografische zichtbaarheid

Geografische zichtbaarheid, deze is afhankelijk van hoogte van het waar te nemen object en de ooghoogte van de waarnemer.

Geografische dracht

De waarneembaarheid van een licht is afhankelijk van meerdere factoren: de helderheid van de atmosfeer, de hoogte van het licht boven het gekromde aardoppervlak en de ooghoogte van de waarnemer. Om te komen tot een Geografische dracht van een licht kan de volgende tabel worden gebruikt. De Geografische dracht gaat niet uit van de sterkte van het licht of de atmosferische toestand, maar staat voor de maximale afstand waarover een licht in een rechte lijn een waarnemer kan bereiken, uitgaande van de hoogte van het licht boven het aardoppervlak en de ooghoogte van de waarnemer.

DEFINITIE GEOGRAFISCHE DRACHT De geografische dracht is de afstand waarop een licht voor een waarnemer op de kim zichtbaar wordt.

Voor de berekening van de geografische dracht wordt de volgende formule gehanteerd: Verheid = 2,02 *(√H + √h) met zowel de hoogte van het licht als van de waarnemer in meters. De uitkomst wordt weergegeven in Zeemijlen.

Vuurtoren Urk, Noordoostpolder

De vuurtoren van Urk heeft een hoogte boven zeeniveau van 27 meter. De ooghoogte van een waarnemer aan boord van een zeiljacht bevindt zich op 2 meter. Wanneer komt varende vanuit westelijke richting de vuurtoren van Urk in zicht?

Verheid M = 2.02 * (√H + √h)
Verheid M = 2,02 * (√27 + √2)
Verheid M = 2,02 * (5,196 + 1,414)
Verheid M = 13,35 Zmijl

Vuurtoren Brandaris, West-Terschelling

Hoogte boven zeeniveau van de Brandaris is 55 meter, we bevinden ons aan boord van een zeiljacht, ooghoogte 2 meter boven het wateroppervlak.

Verheid M = 2.02 * (√H + √h)
Verheid M = 2,02 * (√55 + √2)
Verheid M = 2,02 * (7,416 + 1,414)
Verheid M = 17,83 Zmijl

Stel, we bevinden ons aan boord van een zeeschip, met het stuurhuis op 15 meter boven het wateroppervlak.

Verheid M = 2.02 * (√H + √h)
Verheid M = 2,02 * (√55 + √15)
Verheid M = 2,02 * (7,416 + 3,872)
Verheid M = 22,80 Zmijl

Nominale dracht

Onder de Nominale dracht van het licht wordt verstaan de afstand waarop het licht waargenomen kan worden bij een Meteorologisch zicht van 10 Zeemijl. Maar dit vraagt een toelichting: Het Meteorologisch zicht betekent dat een voldoende groot zwart voorwerp tegen de achtergrond van een heldere atmosfeer op een afstand van 10 Zeemijl door een waarnemer is te zien of te herkennen. Deze definitie van het  Meteorologische zicht wordt dus beïnvloed door neerslag, waterdamp en fijnstof in de atmosfeer. Ook wordt niet omschreven hoe groot het zwarte waarneembare voorwerp is of aan welk gezichtsvermogen de menselijk waarnemer moet voldoen. Onder het Meteorologische zicht wordt daarom niet uitgegaan van een individuele waarneming maar van meetinstrumenten. Wanneer een licht een Nominale dracht heeft van 18 Zeemijl, dan is er sprake van een waarneembaarheid van het licht op een afstand van 18 Zeemijl bij een Meteorologisch zicht van 10 Zeemijl.

DEFINITIE NOMINALE DRACHT De nominale dracht van een licht is de horizontale waarneembaarheid bij een meteorologisch zicht van 10 Zeemijl.

Fresnellens van de Vuurtoren van Urk

Kimverheffing of Refractie

Er zijn meteorologische omstandigheden waarbij het lijkt alsof de waarnemer achter de horizon kan zien, of dat er meerdere horizonnen boven elkaar zichtbaar zijn. Soms ook zijn schepen op of achter de horizon ondersteboven gespiegeld of zijn weerspiegelingen boven elkaar gestapeld zichtbaar. Dit fenomeen wordt ‘kimverheffing’ en kan zich voordoen bij een relatief hoge atmosferische luchtdruk, vooral bij helder weer. Op de foto hieronder is Ameland te zien vanaf de Friese Waddenzeedijk. Onder ‘normale’ omstandigheden is van Ameland slechts een strook land aan de horizon te zien. Maar hier lijkt de kust van Ameland voorzien van ‘krijtrotsen’ of een zware branding. Niets is minder waar, schijn bedriegt. Het zijn luchtspiegelingen die Ameland boven de horizon uittillen.

Het Friese Wad met aan de horizon Ameland, onderhevig aan het gezichtsbedrog van luchtspiegeling ofwel ‘kimverheffing’

Zo ver het oosten is van het westen,
zo ver heeft Hij onze zonden van ons verwijderd.
Zo liefdevol als een vader is voor zijn kinderen,
zo liefdevol is de HEER voor wie Hem vrezen.’

PS 103

Disclaimer De bovenstaande uitleg en benaderingen zijn zo betrouwbaar mogelijk uitgelegd maar geven geen garantie op een veilige navigatie ter land, ter zee of in de lucht of het slagen voor een examen. Het bovenstaande is uitsluitend bedoeld om het begrip van en de belangstelling voor de navigatie te verbreden.