Datumgrens (4)

Datumgrens

Een opmerkelijke Meridiaan is de 0° Meridiaan van Greenwich, met in het verlengde de 180° Meridiaan. Gezamenlijk delen deze twee meridianen de aarde in twee halve bolvormen, het oostelijk en het westelijk halfrond. En gezamenlijk vormen deze twee meridianen een Grootcirkel, waarvan het vlak door het middelpunt van de aarde snijdt. Wanneer de zon de 0° Meridiaan van Greenwich passeert is het 12.00 GMT. Maar tegelijk is het op de meridiaan van 180° Middernacht ofwel 24.00 GMT / 0.00 GMT. Het begin en het einde van een dag.

Iedere nieuwe dag begint op de Datumgrens met 0.00 uur. Zo komt het dus ook dat wanneer het op de 0° Meridiaan van Greenwich 12.00 uur ‘s middags ‘Oudejaarsdag’ is,  dat het op de Datumgrens van 180° middernacht het ‘Nieuwe Jaar’ al is begonnen. De klok loopt aan de andere kant van de aarde 12.00 uur vooruit. Maar nog een halve wereldbol verder loopt de klok 24.00 vooruit!

Dat werd ook geconstateerd na de wereldomzeiling van de Portugees Fernão de Magalhães (Ferdinand Magelaan) wiens vloot onder Spaanse vlag gedurende 1519 tot 1522 in westelijke richting de wereld rondging. Volgens de logboeken van de teruggekeerde zeelieden (Magalhães ofwel Magellaan was daar niet bij, hij overleed in 1521 op de Filipijnen) kwamen zij op 6  september 1522 weer aan in Spanje. Maar volgens de kalenders aan land was het 7 september! Er moest dus ergens één dag bij de reis worden opgeteld, vanwege het reizen in westelijke richting ‘met de zon’ en met de tijdzones mee.

Dus stel, je bent op het oostelijk halfrond  in de Beringzee, en je passeert de Datumgrens en je komt op het westelijk halfrond. Dan ga je van de ‘maandag’ op het westelijk halfrond naar de ‘zondag’ op het oostelijk halfrond.

Wel is het zo dat de Datumgrens grotendeels over de Stille Oceaan loopt. Tijdens de ‘Internationale Nulmeridiaan Conferentie’ in 1884 zijn er een aantal ‘bochten’ in de Datumgrens aangebracht zoals om het uiterste oostpunt van Rusland tegenover Alaska en om de eilanden van de Aleoeten. Ook rond de Fiji-eilanden in de zuidelijk Stille Oceaan is zo’n bocht in de Datumgrens gemaakt. Om het overal in het land dezelfde dag te laten zijn.

Datumgrens in de Beringzee rondom de 180° Meridiaan

Geografisch coördinatenstelcel
Klik op afbeelding en ga naar Astronomische Navigatie

Geef een antwoord