Sleepboten van toen (1) • Opduwer VIOS 1930

Authentieke sleepboten (1)

Een aardig plaatje geschoten van drie authentiek ogende sleepboten bij elkaar langszij in de Leuvehaven van Rotterdam. Vooraan een zogenoemde Opduwer met de naam VIOS uit 1930, daarnaast de havensleepboot Maashaven, en daarna de grootste van de drie, de stoomsleepboot Hugo. Het aardige is om wat gegevens van deze sleepboten op te zoeken en deze met elkaar te vergelijken.

Stoomsleepboot Hugo, Havensleepboot Maashaven, Opduwer
Stoom- en motorsleepboten in de Leuvehaven van Rotterdam

Opduwer VIOS (+/- 1930)

Vooraan ligt een zogenoemde Opduwer VIOS: een uiterst kleine sleepboot zoals deze in de binnenvaart werd gebruikt op allerlei manieren. Rond het begin van de twintigste eeuw was er de zeilende binnenvaart met tjalken en aken. Bij gebrek aan wind werd er gejaagd, dat wil zeggen voortgetrokken door mankracht of paarden. Maar op zeker moment kwam de dieselmotor in opmars. Om kostbare verbouw van zeilende vrachtvaarders te voorkomen kochten kapitaalkrachtige en voortvarende schippers een Opduwer, om hun binnenschepen gemotoriseerd voort te stuwen of te verhalen.

Authentieke sleepboot, Opduwer VIOS (1930)
Authentieke Opduwer VIOS (Vooruitgang Is Ons Streven) van omstreeks 1930 in de Leuvehaven van Rotterdam

Opduwen

De VIOS heeft de kenmerken van een ‘stijlsteven’ met een geveegd achterschip. Opduwers met de rompvorm van een vlet met een spiegel zijn ook gebouwd. Veelal werden Opduwers zoals de VIOS stevig aan het achterschip vastgemaakt, bijvoorbeeld langszij. Dan werd de motor van de Opduwer zoals de VIOS aan het werk werd gezet, terwijl het vrachtschip zelf met het eigen roer werd bestuurd.  De naam VIOS is daarbij de afkorting van Vooruitgang Is Ons Streven.

SAMOFA

In de VIOS draait een 30 Pk dieselmotor van het fabrikaat SAMOFA. Dat er in deze benaming een afkorting schuil gaat laat zich raden: Samenwerkende Motoren Fabrikanten, een puur Nederlands merk voortgekomen uit de samenwerking van dhr. Jan Brons van de Brons motorenfabriek te Appingedam,  dhr. Johann Hendrik van Capellen van de Bolnes machinefabriek bij Krimpen aan de Lek,  Dick Boot van de Industrie motorenfabriek te Alphen aan de Rijn en Jan Goedkoop  van de Kromhout Motorenfabriek te Amsterdam. Hun samenwerking was erop gericht om als relatief kleine machinefabrieken na de Tweede Wereldoorlog te kunnen voortbestaan naast de grote merken Stork en Werkspoor.

Technische gegevens VIOS

Bouwjaar: +/- 1930
Lengte over alles: 6,20 meter
Breedte over alles: 1,80 meter
Motor: SAMOFA 30 Pk

 

Geef een reactie