Friese Staartklok • Brasso koperpoets

Friese Staartklok

Het was tijd om de met messing beklede kettinggewichten en het messing oog van de slinger van de Friese Staartklok te poetsen. Voor de gelegenheid werden daarvoor ook de losse onderdelen afgenomen zoals de bovenkap en de windkast. Waarvan een paar foto’s zijn genomen ter illustratie. De kettingen van het uurwerk en de wekker worden gewoonlijk niet gepoetst. Het poetsmiddel heeft een slijpende werking, dat is niet goed voor het raderwerk, vandaar. Hierbij een paar foto’s van de opbouw van de Friese Staartklok. En van het aloude merk Brasso koperpoets. Een metaalpoetsmiddel al ruim een eeuw op de markt.

Friese Staartklok
Friese Staartklok

Kettinggewichten

Tot deze Friese Staartklok behoren drie gewichten. Het grote gewicht drijft het uurwerk aan inclusief de slagen op de bel. Dit gebeurt op het hele en het halve uur. Het grote gewicht hangt met een rol aan een doorlopende ketting.  Het ene part van de ketting drijft het uurwerk aan, het andere part de belslag. Het kleinere gewicht rechts hangt aan de ketting van het wekkerwerk, het kegelvormige gewicht links is het balans- en stopgewicht van deze ketting.

Friese Staartklok
Friese Staartklok zonder windkast en zonder bovenkap
Friese Staartklok
Uurwerk met gongslag, wekker, maanstand en datumaanduiding van een Friese Staartklok
Friese Staartklok
Wijzerplaat Friese Staartklok met maanstand en datumaanduiding
Friese Staartklok
De windkast aangebracht, deze hangt aan de twee pennen links en rechts van de staart

Windkast van de Staartklok

Het kwam voor dat Friese Staartklokken opgehangen werden in de hal van een herenhuis of landhuis. Als tijdaanduiding voor zowel bewoners als bedienden. De tocht door een woning bij openstaande ramen en deuren konden de slinger, bepalend voor het opstijf lopen van de klok beïnvloeden in de slingerbeweging of zelfs stoppen. Daarvoor diende de windkast rondom de slinger van de Friese Staartklok. Diezelfde windkast droeg ook bij aan de aanduiding ‘Staartklok’.

Friese Staartklok
Bovenkap over het uurwerk en de wijzerplaat geschoven

Bovenkap

Over het uurwerk en de wijzerplaat heen wordt de bovenkap geschoven als bescherming van met name het uurwerk. Zeker bij oude huizen kan het gebeuren dat er stof en gruis neerkomt van de houten plafonds, wanneer daarover wordt gelopen of bij harde wind. De bovenkap dient daarmee tot versiering maar ook tot bescherming van het uurwerk en haar raderen. Er zijn Friese Staartklokken met ornamenten op de bovenkap, deze klok doet het zonder. De mooi beschilderde wijzerplaat met maanstand en datumaanduiding siert de Friese Staartklok meer dan voldoende.

Friese Staartklok
Glasplaat voor de wijzerplaat

Brasso metaalpoetsmiddel

Brasso koperglans

Brasso is één van de meest gebruikte en bekende metaalpoetsmiddelen ter wereld. Het is een lichtbruine, ondoorzichtige vloeistof die naar ammoniak ruikt, en wordt al langer dan een eeuw gebruikt. Het product is geïntroduceerd in 1905 in Groot-Brittannië, nadat een vertegenwoordiger van het bedrijf Reckitt & Sons een monster vloeibaar metaalpoetsmiddel uit Australië had meegebracht. Het product groeide in populariteit in Engeland en verving uiteindelijk tal van andere poetsmiddelen. Het heeft de eeuw na de introductie nauwelijks veranderingen ondergaan qua samenstelling en verpakkingsontwerp. Vandaar dat de blikken verpakking ook wordt verzameld als typisch voorbeeld van klassiek Brits reclameontwerp.

Bron: Website Chemeurope

Brasso koperpoets
Brasso koperpoets

Geef een reactie